श्रीमद्भागवत महापुराण — मूल ग्रंथ
महापुराण • वैष्णव परंपरा — अध्यायवार मूल-पाठ प्रणाली
श्रीमद्भागवत महापुराण
श्रीमद्भागवतमहापुराणम्
Shrimad Bhagavata Purana
🪔 इस पृष्ठ के विषय में
श्रीमद्भागवत महापुराण के इस मूल-ग्रंथ पृष्ठ पर ग्रंथ की अध्याय-संरचना, पाठ-उपलब्धता की ईमानदार स्थिति और प्रसिद्ध सार्वजनिक स्रोत दिए गए हैं। सत्यापित मूल पाठ (संस्कृत, हिंदी अनुवाद और सरल भावार्थ) चरणबद्ध रूप से जोड़ा जा रहा है — यह वेबसाइट कोई भी श्लोक अथवा अनुवाद बिना सत्यापन के प्रकाशित नहीं करती, और किसी एक संस्करण को पूरी ग्रंथ-परंपरा का अंतिम प्रमाण घोषित नहीं करती।
🧱 ग्रंथ की अध्याय-संरचना
विभाजन-प्रकार: स्कंध — अध्याय-संख्या केवल वहीं दी गई है जहाँ वह प्रचलित संस्करणों में सुस्थापित है।
✦ प्रथम स्कंध
प्रथमः स्कन्धः(19 अध्याय)✦ द्वितीय स्कंध
द्वितीयः स्कन्धः(10 अध्याय)✦ तृतीय स्कंध
तृतीयः स्कन्धः(33 अध्याय)✦ चतुर्थ स्कंध
चतुर्थः स्कन्धः(31 अध्याय)✦ पंचम स्कंध
पञ्चमः स्कन्धः(26 अध्याय)✦ षष्ठ स्कंध
षष्ठः स्कन्धः(19 अध्याय)✦ सप्तम स्कंध
सप्तमः स्कन्धः(15 अध्याय)✦ अष्टम स्कंध
अष्टमः स्कन्धः(24 अध्याय)✦ नवम स्कंध
नवमः स्कन्धः(24 अध्याय)✦ दशम स्कंध
दशमः स्कन्धः(90 अध्याय)प्रचलित संस्करणों में दशम स्कंध पूर्वार्ध-उत्तरार्ध में विभाजित भी मिलता है; कुल अध्याय-गणना वही रहती है।
✦ एकादश स्कंध
एकादशः स्कन्धः(31 अध्याय)✦ द्वादश स्कंध
द्वादशः स्कन्धः(13 अध्याय)📜 अध्यायवार पठन
🔊 यह ध्वनि आपके उपकरण की वाणी-सुविधा से बनती है; संस्कृत उच्चारण उपकरण के अनुसार बदल सकता है।
प्रथम स्कंध · अध्याय 1
प्रथमः स्कन्धः
इस अध्याय का सत्यापित मूल पाठ अभी जोड़ा जा रहा है।
जब तक सत्यापित पाठ यहाँ नहीं जुड़ता, आप इन प्रसिद्ध सार्वजनिक संग्रहों में मूल ग्रंथ खोज सकते हैं:
- 🌐 Archive.org — सार्वजनिक डिजिटल पुस्तकालय (खोजें) ↗
- 🌐 Sanskrit Documents — संस्कृत पाठ-संग्रह (खोजें) ↗
- 🌐 GRETIL — गॉटिंगेन विश्वविद्यालय का संस्कृत ई-पाठ संग्रह ↗
- 🌐 संस्कृत विकिस्रोत — मुक्त पाठ-पुस्तकालय (खोजें) ↗
⚠️ बाहरी स्रोत की सामग्री की प्रामाणिकता स्वयं जाँच लें। (बाहरी links)
📚 स्रोत और प्रामाणिकता
🕉️ पाठ-भेद: अध्याय-संख्याएँ प्रचलित मुद्रित संस्करणों के अनुसार हैं; दशम स्कंध कुछ संस्करणों में पूर्वार्ध-उत्तरार्ध में विभाजित मिलता है।
🌐 सार्वजनिक स्रोत जहाँ आप आज मूल पाठ खोज सकते हैं
- Archive.org — सार्वजनिक डिजिटल पुस्तकालय (खोजें) ↗ (बाहरी link)
- Sanskrit Documents — संस्कृत पाठ-संग्रह (खोजें) ↗ (बाहरी link)
- GRETIL — गॉटिंगेन विश्वविद्यालय का संस्कृत ई-पाठ संग्रह ↗ (बाहरी link)
- संस्कृत विकिस्रोत — मुक्त पाठ-पुस्तकालय (खोजें) ↗ (बाहरी link)
⚠️ बाहरी स्रोत की सामग्री की प्रामाणिकता स्वयं जाँच लें। ये links केवल संग्रहों के मुख/खोज-पृष्ठ हैं — किसी विशेष पुस्तक का सीधा link नहीं दिया गया है।